طراحی وب سایت

گروه فضای مجازی: با توجه به خلأ قانونی و عرفی در زمینه رعایت حق مؤلف نرم افزارهای قرآنی در کشور ما، تلاش برای تصویب قوانین پویا و جامع و حل مشکلات زیرساختی استفاده از اینترنت و حمایت های کافی از شرکت های خصوصی تولید کننده نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی و ایجاد انگیزه در شرکت های تولید کننده برای ارتقای سطح فنی نرم افزارهای قرآنی و غیره از سوی دولت ضروری است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در بخش نخست گزارش از موضوع «مالکیت فکری در نرم افزارهای قرآنی؛ آسیب ها و ظرفیت ها» به اهمیت نقش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به منظور ایفای نقش قوی تری در عرصه مالکیت فکری و رعایت حق مؤلف در نرم افزارهای قرآنی و غیره به عنوان نهاد متولی تأثیرگذار اشاره شد و همچنین تأکید شد که این نهاد باید به دنبال اجرایی کردن اقدامات فرهنگی مطابق با نیازهای جامعه در مسیر آموزش صحیح مردم باشد. بخش نخست گزارش را اینجا بخوانید!
یکی از مشکلات موجود درباره رعایت قانون حق مؤلف در نرم افزارها، مشکلات فرهنگی و مغفول ماندن حوزه نرم افزارها به ویژه نرم افزارهای قرآنی است. فرهنگ سازی و تلاش برای ساختن انیمیشن های فرهنگی برای جلوگیری از کپی غیرقانونی در عرصه سینما به طور جدی پیگیری شد، در حالی که در عرصه نرم افزار های قرآنی نیاز به این اقدامات همگام با تلاش برای پیوستن به سازمان مالکیت معنوی احساس می شود.
همان طور که اشاره شد از مشکلات دیگر ایران درباره رعایت قانون مؤلف در نشر دیجیتال دنبال نشدن قوانین سازمان جهانی مالکیت فکری (wipo) از سوی ایران است و الزام و اجباری برای رعایت این قانون درباره محصولات و نرم افزارهای خارجی در نرم افزارهای قرآنی و سایر حوزه ها در کشور ما احساس نمی شود، این در حالی است که قوانینی برای رعایت این قانون در داخل کشور به تصویب رسیده ولی همچنان به طور کامل قابل اجرا نیست.
ارزیابی مالکیت فکری در نرم افزارهای قرآنی، موضوعی است که خبرگزاری قرآنی ایران در قالب سوژه ای با این عنوان، آن را در میان کارشناسان دینی و متولیان تولید نرم افزار مورد بررسی قرار داد و ماحصل آن در ذیل آمده است.
در طی مراحل جمع بندی این سوژه رفع مشکلات فرهنگی و مرتفع کردن موانع قانونی در زمینه مالکیت معنوی نرم افزارهای مختلف، تلاش مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت ارشاد به عنوان نهاد متولی تأثیرگذار برای تحقق بخشیدن به مالکیت معنوی در جامعه و سرعت بخشیدن به روند شناسنامه دار کردن نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی، توزیع با قیمت متناسب نرم افزارها یا پرداخت یارانه به این حوزه از سوی دولت و همچنین تلاش برای ارائه رایگان نرم افزارهای قرآنی به منظور کاهش نگرانی ها درباره کپی غیرقانونی آن ها، ارتقای سطح فنی نرم افزارهای قرآنی، تصویب قوانین جدید و به روز در حوزه نرم افزارهای قرآنی از جمله نکاتی بود که اکثر صاحب نظران، تولید کنندگان نرم افزارهای قرآنی و متخصصان علوم دینی و قرآنی به آن اشاره کردند و رسیدن به نقطه مطلوب در بعد کیفی را با تلاش برای انجام دادن این مسائل امکان پذیر دانستند.
«عیسی زارع پور»، رئیس مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره پیوستن ایران به سازمان جهانی مالکیت فکری اظهار کرد: ایران اکنون عضو سازمان مالکیت فکری جهانی است و در حوزه های فرهنگی نیز در کنفرانس های جهانی شرکت می کند.
هنوز بخش هایی از کشور به دلایل اقتصادی آمادگی پیوستن به سازمان پیمان تجارت جهانی را ندارند
وی ادامه داد: اما در مورد پیوستن به wto (سازمان پیمان تجارت جهانی) هنوز بخش هایی از کشور به دلایل اقتصادی آمادگی پیوستن به این سازمان را ندارد؛ چراکه در صورت پیوستن به این سازمان باید حق کپی رایت آثار خارجی را نیز در کشور رعایت کنیم.
عیسی زارع پور تأکید کرد: در مورد مالکیت معنوی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یک دفتر با عنوان دفتر حقوقی و امور مالکیت معنوی در ذیل معاونت حقوقی وجود دارد که این دفتر برای حفظ مالکیت معنوی آثار فرهنگی وظیفه ثبت آثار و حضور آنان در مجامع بین المللی را به عهده دارد.
«اکبر ملکی»؛ کارشناس نرم افزار و مدیر پروژه نرم افزارهای قرآنی مؤسسه جهان رایانه کوثر در این باره به خبرنگار ایکنا گفت: با پیوستن سازمان جهانی مالکیت فکری، افراد برای سرمایه گذاری کردن در حوزه نرم افزارهای قرآنی و سایر حوزه ها اطمینان و آرامش خاطر پیدا می کنند. ایجاد سرمایه گذاری مطمئن با پیوستن سازمان جهانی مالکیت فکری افراد برای سرمایه گذاری کردن در حوزه نرم افزارهای قرآنی و سایر حوزه ها اطمینان و آرامش خاطر پیدا می کنند
مطابق نظر رئیس مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ایران در سازمان تجارت جهانی عضویت ندارد و در تلاش برای به اجرا در آوردن قوانین سازمان جهانی مالکیت فکری است، اما با استناد به مصاحبه های فراوانی که خبرگزاری ایکنا با صاحب نظران، تولید کنندگان نرم افزارهای قرآنی و... گرفته است، بسیاری از این افراد از نپیوستن ایران به سازمان های جهانی و رعایت نکردن قواعد بین المللی در زمینه کپی رایت نرم افزارها شکایت داشتند و معتقد بودند که نپذیرفتن این قواعد ضررهای بسیاری را متوجه شرکت های مختلف تولید کننده نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی به ویژه شرکت های خصوصی کرده است و حتی به تعطیلی برخی از این شرکت ها انجامیده است.
از ضعف های جدی عرضه نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی می توان به مشکلات مؤسسات نرم افزاری اشاره کرد که «محمد وامق»، معاون مؤسسه تولید نرم افزار اسلامی (متنا) در این باره معتقد است: مؤسسات نرم افزاری در کشور از سازماندهی قوی برخوردار نیستند و نهاد متولی قوی در این حوزه تا دو سال گذشته وجود نداشته و این امر مانع نهادینه شدن قانون کپی رایت شده و تازه از دو سال گذشته بخش رسانه های دیجیتال راه اندازی شده که اقداماتی در زمینه ثبت نرم افزارها انجام می دهد.
«حمید شاه آبادی»، مدیر عامل مؤسسه بنیاد علوم و معارف اسلامی نیز در این باره به خبرنگار ایکنا گفت: برای کمک به وضع موجود، اجماعی میان تولید کنندگان نرم افزار وجود ندارد و صنف های مختلفی که در این عرصه وجود دارند نتوانسته اند نظر واحد و یکپارچه ای را مطرح کنند؛ دو تشکل در عرصه نرم افزاری وجود دارد که هیچ کدام از لحاظ حقوقی قوی نیستند، اتحادیه صادر کنندگان نرم افزار و مجمع ناشران الکترونیک که شرکت سهامی خاص است عملا کار مفیدی در این حوزه انجام نداده اند. ناهماهنگی میان صنوف برای کمک به وضع موجود، اجماعی میان تولیدکنندگان نرم افزار وجود ندارد و صنف های مختلفی که در این عرصه وجود دارند نتوانسته اند نظر واحد و یکپارچه ای را مطرح کنند
شاه آبادی با اشاره به این که در حال حاضر «بارقه امید» تنها مرکز رسانه های دیجیتال وزارت ارشاد اسلامی است، گفت: این مرکز به خوبی در حال انجام فعالیت است و انتظار می رود که بتواند در این عرصه تأثیرگذار باشد.
در حوزه نرم افزارهای قرآنی باید برای ایجاد همکاری دو طرفه بین مراجع عظام و نهادهای متولی، به منظور استفاده از آرا و نظرات مثبت آن ها در زمینه رعایت قانون حق مؤلف و درج این نظرات در نرم افزارها تلاش شود و باید برای استفاده از این نظرات از سوی نهادها و اتحادیه های نرم افزاری برنامه ریزی صحیحی انجام گیرد.
حجت الاسلام والمسلین «محمدباقر خوانساری» مدیر خدمات فرهنگی مرکز تحقیقاتی نور در این زمینه معتقد است: در استفتائات مراجع هر دو شکل مثبت و منفی وجود دارد؛ یعنی هم منع کپی و هم اجازه آن وجود دارد؛ بنابراین در موضوعاتی مانند قانون کپی رایت که استفتاء قطعی ندارد، همگرایی در استفتائات مراجع به همراه اجرای درست قوانین، می تواند گره از مشکلات باز کند.
وی افزود: اگر در زمینه رعایت قانون حق مؤلف، منع قانونی محکمی در این زمینه وجود داشته باشد، باعث می شود که حتی کسی که مقلد مرجعی است که استفاده از محتوای نرم افزارها را مجاز می داند، به دلیل قوانینی که به طور جدی پیگیری می شود، این کار را انجام ندهد.
با توجه به موضوعات مطرح شده در این گزارش و موانع و خلأهای قانونی و عرفی مختلفی که در مسیر رعایت قانون حق مؤلف در نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی وجود دارد به نظر می رسد تلاش برای تصویب قوانین پویا و جامع و حل مشکلات زیرساختی استفاده از اینترنت و حمایت های کافی از شرکت های خصوصی تولید کننده نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی و ایجاد انگیزه در شرکت های تولید کننده برای ارتقای سطح فنی نرم افزارهای قرآنی و غیر قرآنی از سوی دولت به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین تلاش برای همگرایی در استفتائات مراجع در راستای اجرای قانون کپی رایت نرم افزارهای قرآنی می توان به کاهش کپی غیرقانونی این نرم افزارها امیدوار بود.

منبع : ایکنا-خبرگزاری قرآنی ایران  تاریخ : 25   مهر   1388  شاخه : فن آوری اطلاعات